Podstawa programowa FORMUŁA 2023 “Kręgowce”.
Poniżej zamieszczam dla Ciebie wymagania egzaminacyjne zawarte w podstawie programowej FORMUŁA 2023 z działu „Kręgowce”.
X. Różnorodność zwierząt. Uczeń:
1) rozróżnia owodniowce i bezowodniowce; łożyskowe i bezłożyskowe; skrzelodyszne i płucodyszne; zmiennocieplne i stałocieplne; na podstawie drzewa filogenetycznego wykazuje pokrewieństwo między grupami zwierząt;
2) wykazuje związek trybu życia zwierząt z symetrią ich ciała (promienista i dwuboczna);
3) wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie ryb, płazów, gadów, ssaków i ptaków; na podstawie tych cech identyfikuje organizm jako przedstawiciela jednej z tych grup.
XI. Funkcjonowanie zwierząt. Uczeń:
Porównanie poszczególnych czynności życiowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.
1) Odżywianie się. Uczeń:
a) przedstawia adaptacje w budowie i funkcjonowaniu układów pokarmowych zwierząt do rodzaju pokarmu oraz sposobu jego pobierania,
b) rozróżnia trawienie wewnątrzkomórkowe i zewnątrzkomórkowe u zwierząt.
3) Wymiana gazowa i krążenie. Uczeń:
a) przedstawia warunki umożliwiające i ułatwiające dyfuzję gazów przez powierzchnie wymiany gazowej,
b) wykazuje związek lokalizacji (wewnętrzna i zewnętrzna) i budowy powierzchni wymiany gazowej ze środowiskiem życia,
c) podaje przykłady narządów wymiany gazowej, wskazując grupy zwierząt, u których występują,
d) porównuje budowę płuc gromad kręgowców,
e) wyjaśnia mechanizm wymiany gazowej w skrzelach, uwzględniając mechanizm przeciwprądowy,
f) wyjaśnia mechanizm wentylacji płuc u płazów, gadów, ptaków i ssaków.
4) Wydalanie i osmoregulacja. Uczeń:
a) wykazuje konieczność regulacji osmotycznej u zwierząt żyjących w różnych środowiskach,
b) przedstawia istotę procesu wydalania oraz wymienia substancje, które są wydalane z organizmu,
c) wykazuje związek między środowiskiem życia zwierząt i rodzajem wydalanego azotowego produktu przemiany materii,
d) przedstawia układy wydalnicze zwierząt.
6) Regulacja nerwowa. Uczeń:
a) wyróżnia rodzaje receptorów u zwierząt ze względu na rodzaj odbieranego bodźca.
7) Poruszanie się. Uczeń:
a) przedstawia związek między środowiskiem życia a sposobem poruszania się,
b) rozróżnia rodzaje ruchu zwierząt (rzęskowy, mięśniowy),
c) analizuje współdziałanie mięśni z różnymi typami szkieletu (hydrauliczny, zewnętrzny, wewnętrzny).
8) Pokrycie ciała i termoregulacja. Uczeń:
a) przedstawia różne rodzaje pokrycia ciała zwierząt i podaje ich funkcje,
b) wykazuje związek między budową a funkcją skóry kręgowców.
9) Rozmnażanie i rozwój. Uczeń:
a) porównuje bezpłciowe i płciowe rozmnażanie zwierząt w aspekcie zmienności genetycznej,
b) przedstawia na przykładzie wybranych grup zwierząt sposoby rozmnażania bezpłciowego,
c) przedstawia istotę rozmnażania płciowego,
d) rozróżnia zapłodnienie zewnętrzne i wewnętrzne oraz podaje przykłady grup zwierząt, u których występuje,
e) wykazuje związek budowy jaja ze środowiskiem życia,
f) rozróżnia rozwój prosty i złożony oraz podaje przykłady zwierząt, u których występuje,
g) przedstawia rolę błon płodowych w rozwoju zarodkowym owodniowców.