Podstawa programowa FORMUŁA 2023 “Układ pokarmowy i oddechowy”.

Poniżej zamieszczam dla Ciebie wymagania egzaminacyjne zawarte w podstawie programowej FORMUŁA 2023 z działu „Układ pokarmowy i oddechowy”.

XI. Funkcjonowanie zwierząt. Uczeń:

Podstawowe zasady budowy i funkcjonowania organizmu zwierzęcego.

1) wykazuje związek budowy narządów z pełnioną przez nie funkcją;

2) przedstawia powiązania funkcjonalne między narządami w obrębie układu;

3) przedstawia powiązania funkcjonalne między układami narządów w obrębie organizmu.

Porównanie poszczególnych czynności życiowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.

1) Odżywianie się. Uczeń:

a) przedstawia rolę nieorganicznych i organicznych składników pokarmowych w odżywianiu człowieka, w szczególności białek pełnowartościowych i niepełnowartościowych, NNKT, błonnika, witamin,

b) przedstawia związek budowy odcinków przewodu pokarmowego człowieka z pełnioną przez nie funkcją,

c) przedstawia rolę wydzielin gruczołów i komórek gruczołowych w obróbce pokarmu,

d) przedstawia proces trawienia poszczególnych składników pokarmowych w przewodzie pokarmowym człowieka; planuje i przeprowadza doświadczenie sprawdzające warunki trawienia skrobi,

e) przedstawia wpływ mikrobiomu na funkcjonowanie organizmu człowieka,

f) przedstawia proces wchłaniania poszczególnych produktów trawienia składników pokarmowych w przewodzie pokarmowym człowieka,

g) przedstawia rolę wątroby w przemianach substancji wchłoniętych w przewodzie pokarmowym,

h) przedstawia rolę ośrodka głodu i sytości w przyjmowaniu pokarmu przez człowieka,

i) przedstawia zasady racjonalnego żywienia człowieka,

j) przedstawia zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia) i przewiduje ich skutki zdrowotne,

k) podaje przyczyny otyłości u człowieka oraz sposoby jej profilaktyki,

l) przedstawia znaczenie badań diagnostycznych (gastroskopia, kolonoskopia, USG) w profilaktyce chorób układu pokarmowego, w tym raka żołądka, raka jelita grubego.

3) Wymiana gazowa. Uczeń:

a) wykazuje związek między budową a funkcją elementów układu oddechowego człowieka,

b) opisuje wymianę gazową w tkankach i płucach, uwzględniając powinowactwo hemoglobiny do tlenu w różnych warunkach pH i temperatury krwi oraz w zależności od ciśnienia parcjalnego tlenu w środowisku zewnętrznym,

c) analizuje wpływ czynników zewnętrznych na funkcjonowanie układu oddechowego (tlenek węgla, pyłowe zanieczyszczenie powietrza, dym tytoniowy, smog),

d) przedstawia znaczenie badań diagnostycznych w profilaktyce chorób układu oddechowego (RTG klatki piersiowej, spirometria, bronchoskopia),

e) przedstawia rolę krwi w transporcie gazów oddechowych.